Veel organisaties kennen ondertussen het model van verbindend communiceren of geweldloze communicatie. De methode met de 4 stappen van verbindend communiceren – waarnemen, gevoel, behoefte en verzoek – wordt wereldwijd gebruikt in coaching, leiderschap en teamontwikkeling.
Het goede nieuws: de methode werkt echt. Wanneer teams leren helder communiceren, feedback geven en hun behoeften uitspreken zonder verwijt, ontstaat er meer vertrouwen, minder conflict en betere samenwerking.
Maar in de praktijk zien we vaak iets anders.
Veel communicatie vaardigheden trainingen blijven theoretisch. Mensen leren een model, doen een korte oefening en keren daarna terug naar hun oude communicatiepatronen.
Waarom?
Omdat verbindend communiceren pas werkt wanneer er vertrouwen, veiligheid en echte interactie ontstaat in een team.
Daarom gebruiken wij in een verbindend communiceren workshop vaak een andere aanpak: speelse oefeningen, ervaringsgerichte opdrachten en concrete reflectie. In dit artikel delen we verschillende verbindende communicatie voorbeelden en oefeningen communicatie vaardigheden die je zelf kan inzetten.
Het model van geweldloze communicatie (Marshall Rosenberg) bestaat uit vier duidelijke stappen:
Een eenvoudig voorbeeld van verbindende communicatie:
In plaats van te zeggen:
“Je communiceert nooit duidelijk.”
zeg je bijvoorbeeld:
“Tijdens de laatste drie meetings kreeg ik pas op het einde de nieuwe planning. Dat maakt me onzeker omdat ik graag overzicht heb. Kan je die informatie voortaan vooraf delen?”
Dit zijn typische geweldloze communicatie voorbeelden waarbij je helder communiceren combineert met respect voor de ander.
Deze structuur helpt teams om feedback geven constructiever en duidelijker te maken.
Veel communicatie vaardigheden trainingen starten meteen met technieken voor gesprekken en feedback.
Maar teams kampen vaak eerst met andere uitdagingen:
In zo’n context helpt een model zoals verbindende communicatie weinig.
Eerst moet je vertrouwen opbouwen.
Daarom starten wij vaak met speelse oefeningen die patronen in communicatie zichtbaar maken.
Spel is een krachtige manier om gedrag zichtbaar te maken.
Tijdens een spel:
Een goed spel ligt dicht bij de realiteit van een team, maar blijft tegelijk speels en veilig.
Soms laten we het spel zelfs gewoon gebeuren zonder uitgebreide reflectie. Alleen al deelnemen kan een krachtig inzicht geven.
>> Een voorbeeld hiervan vind je in onze actieve teambuilding in Brussel.
Een mooi voorbeeld komt uit een traject bij AEIDL, een projectorganisatie waar kleine teams goed individueel werkten maar minder als collectief functioneerden.
We gebruikten een eenvoudige spelopdracht:
Teams werken afzonderlijk aan een bouwopdracht.
De teams moeten samen tot één gezamenlijk plan komen.
De interessante vraag wordt dan:
Dit soort oefeningen maakt communicatie- en samenwerkingspatronen onmiddellijk zichtbaar.
>> Voor diepere reflectie kan je werken met game based learning
Een belangrijke voorwaarde voor verbindende communicatie is psychologische veiligheid.
Teamleden moeten het gevoel hebben:
“Ik kan iets delen zonder dat het tegen mij gebruikt wordt.”
In veel teams gebeurt het tegenovergestelde:
Daarom starten veel communicatie vaardigheden trainingen beter met oefeningen rond luisteren en perceptie.
Een eenvoudige maar krachtige oefening is het Tandenstoker A-B-C spel.
In deze oefening beschrijft één persoon een constructie die anderen moeten namaken. De resultaten tonen hoe snel interpretatie en aannames ontstaan in communicatie.
De oefening maakt duidelijk dat helder communiceren veel meer vraagt dan alleen praten.
Onder vertrouwen zit vaak nog een diepere laag: het ego.
In veel organisaties is fouten maken moeilijk. Mensen verdedigen hun positie en vermijden kwetsbaarheid.
Maar net het delen van fouten kan samenwerking versterken.
Creëer een ruimte waar fouten maken expliciet mag.
Laat mensen bijvoorbeeld:
Door het speelse karakter ontstaat vaak een verrassend open gesprek.
Veel teams houden een illusie van harmonie in stand.
Om conflicten te vermijden wordt er gezwegen.
Een krachtige oefening komt uit het model van Patrick Lencioni.
Je legt bijvoorbeeld 15 stellingen over samenwerking voor aan een groep.
Voor elke stelling kiezen deelnemers een positie in de ruimte:
Belangrijk: zonder te praten.
De vraag wordt zichtbaar:
Durven mensen staan waar ze echt willen staan?
>> Ontdek de 15 stellingen en doe zelf de test
De moeilijkste stap van verbindend communiceren is vaak het uitspreken van je behoefte.
We praten sneller in oplossingen of verwijten.
Maar aangeven:
is een communicatie vaardigheid die je kan trainen.
Op het einde ontstaat vaak een duidelijk beeld van de belangrijkste behoeften in het team en dankzij de zachte opbouw kunnen mensen geruster delen wat op hun maag ligt.
Dit zijn krachtige verbindende communicatie voorbeelden die teams helpen om elkaar beter te begrijpen.
De laatste stap van verbindend communiceren is het verzoek.
Veel mensen vinden het moeilijk om hulp te vragen of aan te bieden.
Een creatieve oefening werkt met schilderen.
Iedere deelnemer maakt eerst een schilderij rond de vraag:
Wat breng ik uniek naar dit team?
Daarna:
In een tweede ronde mogen deelnemers op elkaars canvas verder werken:
Door letterlijk uit je eigen kader te stappen ontstaat vaak een diep gesprek over samenwerking.
Wanneer een groep groot is, kan een gesprek snel chaotisch worden.
Een krachtige methode hiervoor is de fishbowl methode.
Zo werkt het:
Wie uit het publiek wil deelnemen, kan op een lege stoel gaan zitten. Iemand anders staat dan op.
Deze methode zorgt voor:
Ze wordt vaak gebruikt binnen Liberating Structures.
Wanneer teams verbindend leren communiceren, gaat het niet alleen over technieken.
Het gaat over:
Daarom werkt een verbindend communiceren workshop het best wanneer die:
Pas dan komen modellen zoals de 4 stappen van verbindend communiceren echt tot leven.